watertorentekoopeen initiatief van redres.
menu

watertorentekoop.nl · techniek

hoe veilig was het water in een watertoren?

Van kwetsbare bronnen naar gecontroleerde drinkwatervoorziening. De komst van de waterleiding veranderde de manier waarop Nederland drinkwater verkreeg.

naar de kaart

Of zoek een toren op in het register.

watertoren Hilversum
Hilversum · foto: redres. 2005

Water werd gewonnen, behandeld en via een centraal leidingnet naar woningen en bedrijven gebracht. Daarmee ontstond ook een nieuwe verantwoordelijkheid: het water moest tijdens opslag en distributie veilig blijven.

01

risico's van verontreiniging

Water dat geschikt is gemaakt voor consumptie kan opnieuw verontreinigd raken wanneer ziekteverwekkers of schadelijke stoffen toegang krijgen tot een reservoir of leidingnet. Historische waterleidingbedrijven moesten daarom rekening houden met de hygiëne van opslag, leidingen en technische installaties. Het is onjuist om historische watertorens zonder nader onderzoek als open waterbakken te beschrijven. De uitvoering van reservoirs en hun bescherming verschilde per periode en installatie.

Opzettelijke verontreiniging. De bescherming tegen onbevoegde toegang en opzettelijke verontreiniging behoort tot de veiligheidsvraagstukken van drinkwatervoorzieningen. Dat een risico technisch denkbaar is, bewijst echter niet dat vergiftiging van Nederlandse watertorens in het verleden veelvuldig voorkwam. Historische incidenten worden uitsluitend genoemd wanneer ze met betrouwbare archiefbronnen zijn vastgesteld. De website geeft geen operationele details over kwetsbaarheden of toegang tot actuele drinkwaterinstallaties.

02

moderne gesloten systemen

De moderne Nederlandse drinkwaterdistributie bestaat in beginsel uit een gesloten, onder druk staand leidingnet. Reservoirs en installaties worden hygiënisch afgeschermd en de kwaliteit van het water wordt gecontroleerd. Een gesloten systeem vermindert de kans op verontreiniging, maar sluit die niet volledig uit. Beschadigingen, drukverlies en gebreken in installaties kunnen risico's veroorzaken. Daarom blijven inspectie, onderhoud, drukbewaking en waterkwaliteitscontrole noodzakelijk.

Van bron tot kraan. Drinkwaterveiligheid begint bij de bron en loopt door tot aan de gebruiker. Winning, behandeling, opslag en distributie moeten als één samenhangend systeem worden beschouwd. Ook de kwaliteit van aansluitingen en binneninstallaties speelt een rol. De geschiedenis van de watertoren gaat daardoor zowel over het opbouwen van waterdruk als over het beschermen van drinkwater tijdens zijn weg naar de kraan.

Bronnen: RIVM, drinkwater; Inspectie Leefomgeving en Transport, drinkwater; Rijksoverheid, drinkwater.