watertorens in Nederland

een atlas van gebouwen en hun geschiedenis

Verspreid over Nederland staan watertorens met uiteenlopende functies en bouwvormen. De ene toren werd gebouwd voor een stedelijk drinkwaternet, de andere voor een fabriek, spoorweg of buitenplaats. Sommige gebouwen zijn nog technisch in gebruik, andere kregen een nieuwe bestemming. Het register brengt hun geschiedenis en actuele gegevens samen.

bekijk de torens op de kaart

alle bestaande watertorens

Hoofdregister: 302 watertorens waarvan geen sloop bekend is, uit de RCE-dataset Watertorens; 129 daarvan zijn rijksmonument en 26 gemeentelijk monument. 4 gesloopte torens staan bij de verdwenen watertorens. Dit is het aantal records in de dataset, geen volledige telling van de Nederlandse watertorens.

Klassen en bronnen, gelijk aan de kaart. Bouwperiode (vóór 1850, 1850–1875, 1875–1900, 1900–1925, 1925–1950, na 1950, bouwjaar onbekend): RCE-dataset Watertorens, per toren gelinkt aan watertorens.eu. Monument (rijksmonument, gemeentelijk monument, geen status): Rijksmonumentenregister en Wikidata. Status (nog in bedrijf, herbestemd, gesloopt): watertorens.eu, Wikidata en het Rijksmonumentenregister. De link bij elk gegeven in de tabel gaat naar de bron.

register van 302 watertorens
plaats	naam	bouwjaar	architect	monumentstatus	status
A
AalsmeerNoord-Holland	Aalsmeer	1926 bron	Hendrik Sangster	rijksmonument 524249	herbestemd watertorens.eu
AaltenGelderland	Aalten	1943 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
AlkmaarNoord-Holland	Alkmaar	1900 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	herbestemd watertorens.eu
AlmeloOverijssel	Almelo-Reggestraat	1926 bron	onbekend	rijksmonument 507700	geen label
AlmeloOverijssel	Almelo-sluiskade	1924 bron	onbekend	geen status	geen label
AlmeloOverijssel	Almelo-spinnerij toren 1	1914 bron	onbekend	rijksmonument 507707	geen label
AlmeloOverijssel	Almelo-spinnerij toren 2	1914 bron	onbekend	rijksmonument 507707	geen label
AlmkerkNoord-Brabant	Almkerk	1935 bron	onbekend	geen status	geen label
AmersfoortUtrecht	Amersfoort	1912 bron	C.G. Beltman	rijksmonument 517738	geen label
AmsterdamNoord-Holland	Amsterdam-Haarlemmerweg	1966 bron	onbekend	geen status	geen label
AmsterdamNoord-Holland	Amsterdam-Nieuwerzijds Voorburgwal	1928 bron	onbekend	rijksmonument 518329	geen label
AmsterdamNoord-Holland	Amsterdam-Sloterkade	onbekend	onbekend	geen status	geen label
Amsterdam AmstelveensewegNoord-Holland	Amsterdam Amstelveenseweg	1965 bron	Piet Elling	geen status	nog in bedrijf watertorens.eu
Amsterdam Spaklerweg OuderamstelNoord-Holland	Amsterdam Spaklerweg Ouderamstel	1911 bron	onbekend	rijksmonument 526948	geen label
ApeldoornGelderland	Apeldoorn-kapel	1935 bron	onbekend	rijksmonument 514496	geen label
ArnhemGelderland	Arnhem-Stenen Tafel	1926 bron	Johannes van Biesen	rijksmonument 516836	geen label
AssenDrenthe	Assen-Troelstralaan	1961 bron	onbekend	geen status	nog in bedrijf watertorens.eu
AssendelftNoord-Holland	Assendelft	1886 bron	onbekend	geen status	geen label
AxelZeeland	Axel	1936 bron	onbekend	rijksmonument 508104	geen label
B
BaarnUtrecht	Baarn	1903 bron	Compagnie des Eaux d'Utrecht	rijksmonument 511733	nog in bedrijf Rijksmonumentenregister
BarendrechtZuid-Holland	Barendrecht	1912 bron	Roelof Kuipers	rijksmonument 520878	geen label
BennebroekNoord-Holland	Bennebroek	1927 bron	Arnoldus Teunis Kraan	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
BennebroekNoord-Holland	Bennebroek-Vogelenzang-1e Leijweg	onbekend	Jan Kloos	geen status	geen label
BennebroekNoord-Holland	Bennebroek-Vogelenzang-1e Leijweg toren 2	onbekend	onbekend	geen status	geen label
Berg en DalGelderland	Berg en Dal	1929 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
BergambachtZuid-Holland	Bergambacht-Dijklaan	1937 bron	onbekend	rijksmonument 509521	geen label
Bergambacht DuinwaterleidingbedrijfZuid-Holland	Bergambacht Duinwaterleidingbedrijf	onbekend	onbekend	geen status	geen label
Bergen op ZoomNoord-Brabant	Bergen op Zoom	1899 bron	onbekend	rijksmonument 517134	herbestemd watertorens.eu
BeuningenGelderland	Beuningen	onbekend	onbekend	geen status	geen label
BilthovenUtrecht	Bilthoven	1926 bron	Herman Friedrich Mertens	geen status	geen label
BladelNoord-Brabant	Bladel	1916 bron	onbekend	geen status	geen label
BodegravenZuid-Holland	Bodegraven	1907 bron	onbekend	geen status	geen label
BoekelooOverijssel	Boekeloo-Stoomblekerij	1890 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
BolswardFryslân	Bolsward	1929 bron	onbekend	geen status	geen label
Bontebrug of UlftGelderland	Bontebrug of Ulft	1938 bron	onbekend	rijksmonument 523703	geen label
BorneOverijssel	Borne	1932 bron	Johannes Hendrik Jurgen Kording	geen status	geen label
BoskoopZuid-Holland	Boskoop/Waddinxveen	1908 bron	Jan Schotel	rijksmonument 511321	geen label
BredaNoord-Brabant	Breda	1934 bron	onbekend	rijksmonument 519041	geen label
BredaNoord-Brabant	Breda-Wilhelminasingel	1893 bron	Jan Schotel	rijksmonument 10345	herbestemd watertorens.eu
BreukelenUtrecht	Breukelen	1927 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
BrielleZuid-Holland	Brielle	1923 bron	onbekend	rijksmonument 518188	geen label
BunnikUtrecht	Bunnik/Werkhoven	1937 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
BurghZeeland	Burgh-Tramstation	1916 bron	onbekend	geen status	geen label
BussumNoord-Holland	Bussum-Bussumer grindweg	1897 bron	Hidde Petrus Nicolaas Halbertsma	geen status	herbestemd watertorens.eu
C
CastricumNoord-Holland	Castricum	1908 bron	onbekend	rijksmonument 524182	geen label
CoevordenDrenthe	Coevorden	1914 bron	Johannes Petrus Hazeu	rijksmonument 468592	geen label
CulemborgGelderland	Culemborg	1911 bron	onbekend	geen status	geen label
D
DaarleOverijssel	Daarle	1934 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
De LichtmisOverijssel	De Lichtmis	1932 bron	Hendrik Sangster	geen status	herbestemd watertorens.eu
DeldenOverijssel	Delden	1894 bron	Hidde Petrus Nicolaas Halbertsma	rijksmonument 507505	geen label
DelftZuid-Holland	Delft-Mekelpark	onbekend	onbekend	geen status	geen label
DelftZuid-Holland	Delft-Wateringsevest	1895 bron	M.A.C. Hartman	rijksmonument 525246	herbestemd watertorens.eu
DelfzijlGroningen	Delfzijl-Aldel	1966 bron	onbekend	geen status	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Arendsburg	1926 bron	onbekend	geen status	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Boschzicht	1920 bron	onbekend	rijksmonument 452729	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Catsheuvel	1929 bron	onbekend	geen status	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-De Hofstad	1931 bron	onbekend	geen status	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Duinwyck	1932 bron	onbekend	rijksmonument 459739	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Duinzicht	1928 bron	onbekend	geen status	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Residence Carnegie	1931 bron	onbekend	geen status	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Wilshout	1926 bron	onbekend	rijksmonument 452734	geen label
Den HaagZuid-Holland	Den Haag-Zorgvliet	1927 bron	onbekend	rijksmonument 477401	geen label
Den HelderNoord-Holland	Den Helder	1908 bron	Jan Schotel	geen status	geen label
DeventerOverijssel	Deventer-Ceintuurbaan	1893 bron	Jan Anthony Mulock Houwer	rijksmonument 12706	geen label
DeventerOverijssel	Deventer-Smyrnastraat	na 1918 bron	onbekend	geen status	geen label
DeventerOverijssel	Deventer-Stationsplein	1914 bron	Henri Menalda van Schouwenburg	rijksmonument 510719	herbestemd watertorens.eu
DirkslandZuid-Holland	Dirksland	1939 bron	onbekend	rijksmonument 525002	geen label
DoetinchemGelderland	Doetinchem	1938 bron	onbekend	rijksmonument 513133	nog in bedrijf Rijksmonumentenregister
DokkumFryslân	Dokkum	1958 bron	Jo Vegter	rijksmonument 530878	nog in bedrijf Rijksmonumentenregister
DomburgZeeland	Domburg	1933 bron	Hendrik Sangster	rijksmonument 508066	geen label
DongenNoord-Brabant	Dongen-St. Josephstraat	1920 bron	onbekend	geen status	geen label
DongenNoord-Brabant	Dongen-Watertorenstraat	1923 bron	Hendrik Sangster	geen status	herbestemd watertorens.eu
DoornUtrecht	Doorn	1902 bron	onbekend	rijksmonument 508750	geen label
DoorwerthGelderland	Doorwerth	1937 bron	onbekend	rijksmonument 523656	geen label
DordrechtZuid-Holland	Dordrecht	1882 bron	Daan van der Have, Dorine de Vos, Jacobus Alida van der Kloes	rijksmonument 526400	geen label
DordrechtZuid-Holland	Dordrecht-DuPont de Nemours	1961 bron	onbekend	geen status	geen label
DrachtenFryslân	Drachten	1959 bron	Jo Vegter	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
DubbeldamZuid-Holland	Dubbeldam (Dordrecht)	1916 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
E
EibergenGelderland	Eibergen	1935 bron	Johannes Hendrik Jurgen Kording	rijksmonument 509417	nog in bedrijf Rijksmonumentenregister
EijsdenLimburg	Eijsden-kasteel Eijsden	1908 bron	onbekend	rijksmonument 421723	geen label
EindhovenNoord-Brabant	Eindhoven-Antoon Coolenlaan	1970 bron	Wim Quist	geen status	geen label
EindhovenNoord-Brabant	Eindhoven-Klokgebouw	1928 bron	onbekend	rijksmonument 518769	geen label
EindhovenNoord-Brabant	Eindhoven-Technische Universiteit	1967 bron	onbekend	geen status	geen label
EmmeloordFlevoland	Emmeloord	1957 bron	onbekend	rijksmonument 532139	geen label
EnschedeOverijssel	Enschede-Bamshoeve	1907 bron	onbekend	geen status	geen label
EnschedeOverijssel	Enschede-Hoog & Droog	1890 bron	N. Biezeveld	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
EnschedeOverijssel	Enschede-Janninktoren	1900 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
EnschedeOverijssel	Enschede-Menkotoren	1912 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
EnschedeOverijssel	Enschede-Oosterveld	1911 bron	onbekend	geen status	geen label
EnschedeOverijssel	Enschede-Rozendaal	1921 bron	onbekend	geen status	geen label
EnschedeOverijssel	Enschede-Van Heek Noorderhagen	1897 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
ErmeloGelderland	Ermelo-Oud Groevenbeek	1912 bron	onbekend	rijksmonument 523878	geen label
EttenNoord-Brabant	Etten-Leur-Isover	1962 bron	onbekend	geen status	geen label
EttenNoord-Brabant	Etten-Leur-oude watertoren	1924 bron	Hendrik Sangster	rijksmonument 516667	nog in bedrijf Rijksmonumentenregister
F
FranekerFryslân	Franeker	1925 bron	onbekend	geen status	geen label
G
GeleenLimburg	Geleen-Mauritsmijn toren 2	1924 bron	onbekend	geen status	geen label
GiekerkFryslân	Giekerk/Gytsjerk Stoomzuivelfabriek Try	1896 bron	onbekend	geen status	geen label
GoesZeeland	Goes	1912 bron	onbekend	rijksmonument 16286	geen label
GoorOverijssel	Goor	1915 bron	onbekend	geen status	geen label
GorinchemZuid-Holland	Gorinchem	1886 bron	Jan Schotel	geen status	herbestemd watertorens.eu
GoudaZuid-Holland	Gouda-Plateelfabriek	1920 bron	onbekend	rijksmonument 517612	geen label
GoudaZuid-Holland	Gouda-Schielands Hoge Zeedijk	1883 bron	Jan Schotel	rijksmonument 517626	herbestemd watertorens.eu
's-GravelandNoord-Holland	's-Graveland	1920 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
's-GravendeelZuid-Holland	's-Gravendeel	1914 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
's-GravenhageZuid-Holland	's-Gravenhage-Houtrustweg druktoren	onbekend	onbekend	geen status	geen label
's-GravenhageZuid-Holland	's-Gravenhage-Marlot	1934 bron	onbekend	rijksmonument 452716	geen label
's-GravenhageZuid-Holland	's-Gravenhage-Oldenhove	1930 bron	onbekend	rijksmonument 452789	geen label
's-GravenhageZuid-Holland	's-Gravenhage-Pompstationweg	1874 bron	onbekend	rijksmonument 477404	nog in bedrijf watertorens.eu
's-GravenhageZuid-Holland	's-Gravenhage-Wateringen Wateringseveld	onbekend	onbekend	geen status	geen label
's-GravenhageZuid-Holland	's-Gravenhage-Willemspark	1931 bron	onbekend	rijksmonument 452777	geen label
GroningenGroningen	Groningen-Hofstede de Grootkade	1912 bron	Jan Anthony Mulock Houwer	rijksmonument 485188	geen label
GroningenGroningen	Groningen-Noorderbinnensingel	1908 bron	onbekend	rijksmonument 485963	herbestemd Wikidata
H
HaaksbergenOverijssel	Haaksbergen	1998 bron	onbekend	geen status	geen label
HaamstedeZeeland	Haamstede	1946 bron	onbekend	geen status	geen label
HaarlemNoord-Holland	Haarlem-Slachthuis	1907 bron	onbekend	geen status	geen label
HarderwijkGelderland	Harderwijk	1894 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
HardinxveldZuid-Holland	Hardinxveld-Giessendam	1923 bron	onbekend	rijksmonument 512954	nog in bedrijf Rijksmonumentenregister
HazerswoudeZuid-Holland	Hazerswoude-Rijndijk	1915 bron	Arie Heederik	geen status	geen label
HeemstedeNoord-Holland	Heemstede	1910 bron	onbekend	geen status	nog in bedrijf watertorens.eu
HeerlenLimburg	Heerlen-Imstenrade	1910 bron	onbekend	rijksmonument 512815	geen label
HeerlenLimburg	Heerlen-Oranje Nassaumijnen	1952 bron	onbekend	geen status	geen label
HeerlenLimburg	Heerlen-Vrieheide	1965 bron	onbekend	geen status	geen label
HeeswijkNoord-Brabant	Heeswijk	1870 bron	onbekend	geen status	geen label
HeinenoordZuid-Holland	Heinenoord	1910 bron	onbekend	rijksmonument 525095	geen label
HellevoetsluisZuid-Holland	Hellevoetsluis	1896 bron	N. Biezeveld	gemeentelijk monument Wikidata	herbestemd watertorens.eu
HelmondNoord-Brabant	Helmond-Brevierpad Juvenaat	1928 bron	onbekend	geen status	geen label
HelmondNoord-Brabant	Helmond-Raaijmakers	1948 bron	onbekend	geen status	nog in bedrijf watertorens.eu
HelmondNoord-Brabant	Helmond-Torenstraat	1948 bron	onbekend	geen status	geen label
HelmondNoord-Brabant	Helmond-Vlisco	1881 bron	onbekend	geen status	geen label
HengeloOverijssel	Hengelo-oude watertoren	1897 bron	Jan Schotel	rijksmonument 511440	geen label
HengeloOverijssel	Hengelo-Stork 1902	1902 bron	onbekend	geen status	geen label
HengeloOverijssel	Hengelo-Stork 1917	1917 bron	onbekend	rijksmonument 511480	herbestemd watertorens.eu
's-HertogenboschNoord-Brabant	's-Hertogenbosch-Hinthammereinde	1885 bron	onbekend	rijksmonument 522464	herbestemd watertorens.eu
's-HertogenboschNoord-Brabant	's-Hertogenbosch-Mengfabriek De Heus	1909 bron	onbekend	geen status	geen label
HillegomZuid-Holland	Hillegom/Lisse	1925 bron	Arie Heederik	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
HilversumNoord-Holland	Hilversum	1927 bron	Jan Duiker	rijksmonument 46771	geen label
HilversumNoord-Holland	Hilversum, oude watertoren	1893 bron	onbekend	rijksmonument 522815	geen label
HonselersdijkZuid-Holland	Honselersdijk	onbekend	onbekend	geen status	geen label
Hooge ZwaluweNoord-Brabant	Hooge Zwaluwe	1948 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
HoogeveenDrenthe	Hoogeveen	1927 bron	onbekend	geen status	geen label
HoogkarspelNoord-Holland	Hoogkarspel	1930 bron	PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland	rijksmonument 495633	geen label
HoornFryslân	Hoorn	1958 bron	onbekend	geen status	geen label
HuissenGelderland	Huissen	1921 bron	onbekend	geen status	geen label
I
IJmuidenNoord-Holland	IJmuiden-Dokweg	1915 bron	Rijkswaterstaat	rijksmonument 520707	geen label
IJmuidenNoord-Holland	IJmuiden-Velsen Evertsenstraat	1915 bron	onbekend	rijksmonument 520689	herbestemd watertorens.eu
J
JoureFryslân	Joure-Jonkersbosje	1928 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
K
KatwijkZuid-Holland	Katwijk	1978 bron	Jan Willem Schaap	rijksmonument 508787	geen label
KatwijkNoord-Brabant	Katwijk (NB) Mariagaarde	onbekend	onbekend	geen status	geen label
KlaaswaalZuid-Holland	Klaaswaal	1929 bron	onbekend	geen status	geen label
Krimpen aan de LekZuid-Holland	Krimpen aan de Lek	1909 bron	onbekend	rijksmonument 512470	geen label
KuinreOverijssel	Kuinre	1933 bron	onbekend	rijksmonument 506466	geen label
KwadijkNoord-Holland	Kwadijk	1925 bron	onbekend	rijksmonument 508231	herbestemd watertorens.eu
L
LarenNoord-Holland	Laren	1931 bron	Wouter Hamdorff	rijksmonument 511249	geen label
LeerdamUtrecht	Leerdam	1929 bron	onbekend	geen status	geen label
LeeuwardenFryslân	Leeuwarden-Groningerstraat	1925 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
LeidenZuid-Holland	Leiden-Hoge Rijndijk	1908 bron	onbekend	rijksmonument 515106	herbestemd watertorens.eu
LeidenZuid-Holland	Leiden-Hogewoerd	1910 bron	onbekend	geen status	geen label
LeidenZuid-Holland	Leiden-Houtmarkt	onbekend	onbekend	geen status	geen label
LeurGelderland	Leur	1960 bron	Henk Brouwer	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
LichtenvoordeGelderland	Lichtenvoorde-Hulshofs Leerfabriek	1920 bron	onbekend	geen status	geen label
LippenhuizenFryslân	Lippenhuizen	1932 bron	Everard Carel Storm van 's Gravesande	rijksmonument 513162	geen label
LochemGelderland	Lochem	1924 bron	onbekend	rijksmonument 519513	geen label
LopikUtrecht	Lopik	1936 bron	onbekend	geen status	geen label
LosserOverijssel	Losser-steenfabriek De Werklust	1924 bron	onbekend	rijksmonument 513491	nog in bedrijf watertorens.eu
LosserOverijssel	Losser-textielfabriek Van Heek	1926 bron	onbekend	geen status	geen label
LuttenOverijssel	Lutten	1932 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	herbestemd watertorens.eu
M
MaarsbergenUtrecht	Maarsbergen	1960 bron	onbekend	geen status	geen label
MaastrichtLimburg	Maastricht-Bergerstraat	onbekend	onbekend	geen status	geen label
MaastrichtLimburg	Maastricht-Cokesfabriek	1912 bron	onbekend	geen status	geen label
MaastrichtLimburg	Maastricht-Juvenaat	1936 bron	onbekend	geen status	geen label
MaastrichtLimburg	Maastricht-Spooremplacement	onbekend	onbekend	geen status	geen label
MaastrichtLimburg	Maastricht-Volvo Cars	onbekend	onbekend	geen status	geen label
MeerkerkUtrecht	Meerkerk	1936 bron	onbekend	rijksmonument 515486	geen label
MeppelDrenthe	Meppel	1883 bron	Hidde Petrus Nicolaas Halbertsma	geen status	geen label
MiddelburgZeeland	Middelburg	1892 bron	onbekend	rijksmonument 508342	herbestemd watertorens.eu
MijdrechtUtrecht	Mijdrecht	1937 bron	onbekend	rijksmonument 514700	geen label
MonsterZuid-Holland	Monster	1886 bron	N. Biezeveld	rijksmonument 525139	geen label
MoordrechtZuid-Holland	Moordrecht	1924 bron	onbekend	rijksmonument 511045	geen label
N
NaaldwijkZuid-Holland	Naaldwijk	1929 bron	Hendrik Sangster	rijksmonument 516156	geen label
NesFryslân	Nes/Akkrum	1957 bron	Adriaan Pieter Wesselman van Helmond	geen status	geen label
NieuwZuid-Holland	Nieuw-Lekkerland	1915 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
NieuwegeinUtrecht	Nieuwegein/Ijsselstein	1911 bron	Roelof Kuipers	rijksmonument 526781	geen label
NieuwkoopZuid-Holland	Nieuwkoop-De Meije	1931 bron	Christiaan Posthumus Meyjes	rijksmonument 525044	nog in bedrijf watertorens.eu
NijkerkGelderland	Nijkerk	1898 bron	F.A. de Jongh	rijksmonument 523782	herbestemd Rijksmonumentenregister
NijmegenGelderland	Nijmegen-Ambachtweg	1956 bron	onbekend	geen status	geen label
NijmegenGelderland	Nijmegen-Goffertpark	1935 bron	onbekend	geen status	geen label
NijmegenGelderland	Nijmegen-NYMA	1929 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
NijverdalOverijssel	Nijverdal-oude watertoren	1915 bron	onbekend	rijksmonument 512248	geen label
NoordschansNoord-Brabant	Noordschans	1928 bron	onbekend	geen status	geen label
NoordwijkZuid-Holland	Noordwijk	1917 bron	Philip Anne Warners	rijksmonument 511994	geen label
O
OisterwijkNoord-Brabant	Oisterwijk-Lederfabriek toren 1	onbekend	onbekend	geen status	geen label
OisterwijkNoord-Brabant	Oisterwijk-Lederfabriek toren 2	onbekend	onbekend	geen status	geen label
OisterwijkNoord-Brabant	Oisterwijk-Lederfabriek toren 3	onbekend	onbekend	geen status	geen label
OldenzaalOverijssel	Oldenzaal	1905 bron	Johannes Petrus Hazeu	geen status	herbestemd watertorens.eu
OlstOverijssel	Olst	1962 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
OostZeeland	Oost-Souburg	1939 bron	Johannes Hendrik Jurgen Kording	rijksmonument 508771	herbestemd watertorens.eu
OostburgZeeland	Oostburg-nieuwe watertoren	1950 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
OosterbeekGelderland	Oosterbeek	1938 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
OostvoorneZuid-Holland	Oostvoorne-Molendijk	onbekend	onbekend	geen status	geen label
OotmarsumOverijssel	Ootmarsum	1934 bron	onbekend	rijksmonument 513204	geen label
OssNoord-Brabant	Oss-nieuwe watertoren	1951 bron	Adriaan Pieter Wesselman van Helmond	geen status	geen label
OssNoord-Brabant	Oss-oude watertoren	1935 bron	onbekend	rijksmonument 516605	herbestemd watertorens.eu
Oude PekelaGroningen	Oude Pekela	1938 bron	Herman Friedrich Mertens	rijksmonument 520988	geen label
Ouderkerk aan de AmstelNoord-Holland	Ouderkerk aan de Amstel	1895 bron	onbekend	rijksmonument 511967	geen label
Ouderkerk aan den IJsselZuid-Holland	Ouderkerk aan den IJssel	1916 bron	onbekend	geen status	geen label
OverveenNoord-Holland	Overveen	1897 bron	Jan Schotel	rijksmonument 511099	geen label
R
RaalteOverijssel	Raalte	1933 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
RaamsdonksveerNoord-Brabant	Raamsdonksveer	1925 bron	onbekend	rijksmonument 520055	herbestemd watertorens.eu
Radio KootwijkGelderland	Radio Kootwijk	1922 bron	Julius Luthmann	rijksmonument 46517	geen label
RhenenUtrecht	Rhenen-Koerheuvelweg	1935 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
RhenenUtrecht	Rhenen-Remmerstein	1912 bron	onbekend	geen status	geen label
RijswijkZuid-Holland	Rijswijk-Jaagpad 148c	1911 bron	N. Biezeveld	rijksmonument 518149	geen label
RijswijkZuid-Holland	Rijswijk-Sammersweg	onbekend	onbekend	geen status	geen label
RimburgLimburg	Rimburg/Landgraaf	1923 bron	onbekend	rijksmonument 521662	geen label
RockanjeZuid-Holland	Rockanje-Panneweg	1900 bron	onbekend	geen status	geen label
RoelofarendsveenZuid-Holland	Roelofarendsveen	1932 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	herbestemd watertorens.eu
RoermondLimburg	Roermond-Akcrosfabriek	onbekend	onbekend	geen status	geen label
RoermondLimburg	Roermond-station	1930 bron	Sybold van Ravesteyn	rijksmonument 506153	geen label
RolducLimburg	Rolduc	1671 bron	onbekend	geen status	geen label
RoosendaalNoord-Brabant	Roosendaal	1916 bron	onbekend	rijksmonument 517281	herbestemd watertorens.eu
RotterdamZuid-Holland	Rotterdam-de Esch	1871 bron	Christiaan Bonifacius van der Tak	rijksmonument 32914	herbestemd watertorens.eu
RotterdamZuid-Holland	Rotterdam-Mallegat	1915 bron	onbekend	geen status	geen label
RotterdamZuid-Holland	Rotterdam-Meneba Meelfabriek	1914 bron	onbekend	geen status	geen label
S
SassenheimZuid-Holland	Sassenheim	1925 bron	onbekend	geen status	geen label
ScherpenisseZeeland	Scherpenisse	1922 bron	onbekend	rijksmonument 496127	herbestemd watertorens.eu
SchiermonnikoogFryslân	Schiermonnikoog	1853 (watertoren sinds 1950) bron	H.G. Jansen	rijksmonument 398179	herbestemd watertorens.eu
SchimmertLimburg	Schimmert	1927 bron	Jos Wielders	rijksmonument 507197	geen label
SchoonhovenZuid-Holland	Schoonhoven	1901 bron	F.A. de Jongh	rijksmonument 452390	geen label
SimpelveldLimburg	Simpelveld	1929 bron	onbekend	geen status	geen label
SintFryslân	Sint-Jacobiparochie	1957 bron	Adriaan Pieter Wesselman van Helmond	geen status	geen label
Sint JanskloosterOverijssel	Sint Jansklooster	1931 bron	Zecc Architecten	rijksmonument 507463	herbestemd watertorens.eu
Sint PhilipslandZeeland	Sint Philipsland	1925 bron	Hendrik Sangster	geen status	geen label
SliedrechtZuid-Holland	Sliedrecht-Krausstraat	onbekend	onbekend	geen status	geen label
SliedrechtZuid-Holland	Sliedrecht-Rivierdijk	1886 bron	Jan Schotel	geen status	geen label
SneekFryslân	Sneek	1908 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	herbestemd watertorens.eu
SoestUtrecht	Soest	1931 bron	Herman Friedrich Mertens	rijksmonument 512722	herbestemd Rijksmonumentenregister
SoestdijkUtrecht	Soestdijk	1680 bron	onbekend	rijksmonument 531294	herbestemd watertorens.eu
StadskanaalGroningen	Stadskanaal-Ceresstraat	1935 bron	onbekend	rijksmonument 516263	herbestemd watertorens.eu
StadskanaalGroningen	Stadskanaal-Spoorwegmuseum	2008 bron	onbekend	geen status	geen label
StampersgatNoord-Brabant	Stampersgat	1952 bron	Jacques Hurks	geen status	herbestemd watertorens.eu
SteenbergenNoord-Brabant	Steenbergen-nieuwe watertoren	1950 bron	Jacques Hurks	geen status	herbestemd watertorens.eu
SteenwijkOverijssel	Steenwijk	1907 bron	onbekend	rijksmonument 34577	geen label
SteenwijkerwoldOverijssel	Steenwijkerwold-Tuk	1931 bron	onbekend	rijksmonument 508646	geen label
StramproyLimburg	Stramproy	onbekend	onbekend	geen status	geen label
StrijenZuid-Holland	Strijen	1914 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
T
TegelenLimburg	Tegelen (1939)	1939 bron	onbekend	rijksmonument 524690	geen label
TegelenLimburg	Tegelen-Steyl	1909 bron	onbekend	rijksmonument 528364	geen label
TielGelderland	Tiel-nieuwe watertoren	1946 bron	onbekend	geen status	geen label
TilburgNoord-Brabant	Tilburg	1897 bron	Hidde Petrus Nicolaas Halbertsma	rijksmonument 521153	geen label
U
UdenhoutNoord-Brabant	Udenhout-huize Vincentius	1925 bron	Johannes van Halteren	rijksmonument 521138	geen label
UlftGelderland	Ulft	1754 bron	onbekend	geen status	geen label
UtrechtUtrecht	Utrecht	1918 bron	Willem Karel de Wijs, Zecc Architecten	rijksmonument 514465	herbestemd Wikidata
UtrechtUtrecht	Utrecht-de Inktpot	1921 bron	onbekend	rijksmonument 46955	geen label
UtrechtUtrecht	Utrecht-Jutphaseweg Heuveloord	1907 bron	Compagnie des Eaux d'Utrecht	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
UtrechtUtrecht	Utrecht-Lauwerhof	1896 bron	Lucas Christiaan Dumont	rijksmonument 514252	herbestemd Wikidata
UtrechtUtrecht	Utrecht-Mea Vota	onbekend	onbekend	geen status	geen label
UtrechtUtrecht	Utrecht-Neckardreef Overvecht	1935 bron	onbekend	rijksmonument 514451	geen label
UtrechtUtrecht	Utrecht-Spoorwegmuseum	onbekend	onbekend	geen status	geen label
V
VianenUtrecht	Vianen	1909 bron	Roelof Kuipers	rijksmonument 520862	geen label
VlaardingenZuid-Holland	Vlaardingen	1955 bron	Johannes Hendrik Jurgen Kording	geen status	geen label
VlissingenZeeland	Vlissingen	1894 bron	onbekend	rijksmonument 508765	herbestemd Rijksmonumentenregister
VogelenzangNoord-Holland	Vogelenzang-Druktoren	ca. 1957 bron	Jan Kloos	geen status	geen label
VogelenzangNoord-Holland	Vogelenzang-Druktoren 2	onbekend	onbekend	geen status	geen label
VogelenzangNoord-Holland	Vogelenzang-Vogelenzangseweg Leiduin Spoelwatertoren 1	1954 bron	onbekend	geen status	geen label
VogelenzangNoord-Holland	Vogelenzang-Vogelenzangseweg Leiduin Spoelwatertoren 2	onbekend	onbekend	geen status	geen label
VogelenzangNoord-Holland	Vogelenzang-Vogelenzangseweg Leiduin Spoelwatertoren 3	1986 bron	onbekend	geen status	geen label
VogelenzangNoord-Holland	Vogelenzang-Vogelenzangseweg Leiduin Spoelwatertoren 4	onbekend	onbekend	geen status	geen label
VriezenveenOverijssel	Vriezenveen	1934 bron	Hendrik Sangster	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
VughtNoord-Brabant	Vught	1903 bron	onbekend	rijksmonument 521293	geen label
W
WaalwijkNoord-Brabant	Waalwijk	1901 bron	onbekend	geen status	geen label
WaddinxveenZuid-Holland	Waddinxveen	1940 bron	onbekend	rijksmonument 512002	geen label
WageningenGelderland	Wageningen	1948 bron	Roelof Kuipers	geen status	geen label
WateringenZuid-Holland	Wateringen-Martinus Nijhoffweg	onbekend	onbekend	geen status	geen label
WestlandZuid-Holland	Westland-Kwintsheul-Hollewatering	1900 of 1920 bron	onbekend	rijksmonument 518154	geen label
WestlandZuid-Holland	Westland-Kwintsheul-Slimpad	onbekend	onbekend	geen status	geen label
WestlandZuid-Holland	Westland-Poeldijk	onbekend	onbekend	geen status	geen label
WieringerwaardNoord-Holland	Wieringerwaard	1928 bron	onbekend	rijksmonument 512096	herbestemd watertorens.eu
WinterswijkGelderland	Winterswijk	1926 bron	onbekend	rijksmonument 523469	herbestemd watertorens.eu
WoerdenUtrecht	Woerden	1905 bron	Jan Schotel	rijksmonument 512630	geen label
WolfhezeGelderland	Wolfheze	1907 bron	Evert Knevel	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
WormerNoord-Holland	Wormer-Hollandia	1888 bron	onbekend	geen status	geen label
WormerveerNoord-Holland	Wormerveer-de Adelaar	1908 bron	onbekend	geen status	geen label
WormerveerNoord-Holland	Wormerveer-de Vlijt	1899 bron	onbekend	geen status	geen label
WoudenbergUtrecht	Woudenberg-Landgoed Zeisterweg	1890 bron	onbekend	geen status	geen label
WoudenbergUtrecht	Woudenberg-Stationsweg	1937 bron	onbekend	gemeentelijk monument Wikidata	geen label
Z
ZaandamNoord-Holland	Zaandam-De Vrede Sluispolderweg	1918 bron	onbekend	geen status	geen label
ZaandamNoord-Holland	Zaandam-Verkade Westzijde	1931 bron	onbekend	rijksmonument 518048	geen label
ZaandamNoord-Holland	Zaandam-Verkade Zaanzijde	1904 bron	onbekend	geen status	geen label
ZaltbommelGelderland	Zaltbommel-nieuwe watertoren	1964 bron	Jan Schotel	rijksmonument 532144	geen label
ZaltbommelGelderland	Zaltbommel-oude watertoren	1905 bron	Jan Schotel	geen status	herbestemd watertorens.eu
ZandvoortNoord-Holland	Zandvoort-station	1908 bron	onbekend	geen status	geen label
ZeistUtrecht	Zeist	1896 bron	onbekend	rijksmonument 510273	geen label
ZeistUtrecht	Zeist-Woudschoten	1932 bron	onbekend	geen status	geen label
ZevenbergenNoord-Brabant	Zevenbergen-nieuwe watertoren	1947 bron	Kees de Bever	geen status	geen label
ZoetermeerZuid-Holland	Zoetermeer	1927 bron	onbekend	geen status	geen label
ZuidlarenDrenthe	Zuidlaren	1895 bron	onbekend	rijksmonument 510918	herbestemd watertorens.eu
ZuidzijdeZuid-Holland	Zuidzijde/Den Bommel	1934 bron	onbekend	geen status	herbestemd watertorens.eu
ZutphenGelderland	Zutphen-Drogenapstoren	1888 bron	onbekend	rijksmonument 41393	herbestemd watertorens.eu
ZutphenGelderland	Zutphen-Warnsveldseweg	1927 bron	Hendrik Sangster	rijksmonument 523419	nog in bedrijf watertorens.eu
ZwijndrechtZuid-Holland	Zwijndrecht	1897 bron	F.A. de Jongh	rijksmonument 514921	geen label
ZwolleOverijssel	Zwolle-Menistenstraat Turfmarkt	1892 bron	Jan Schotel	geen status	geen label
ZwolleOverijssel	Zwolle-Peperbus	onbekend	onbekend	rijksmonument 41764	geen label

het objectdossier

Een dossier bevat waar mogelijk adres, coördinaten, bouwjaar, verbouwingsfasen, opdrachtgever, architect, constructeur, oorspronkelijke functie, reservoirtype, bouwmateriaal, monumentstatus, huidige bestemming, historische afbeeldingen en bronnen. Onbekende velden blijven herkenbaar als onbekend. De datum van de laatste controle wordt zichtbaar vermeld.

bestaande en verdwenen torens

Het hoofdregister betreft bestaande watertorens. Verdwenen gebouwen krijgen een afzonderlijk historisch register, zodat de telling van nog bestaande torens niet wordt vermengd met voormalige locaties. Het aantal records op de website mag niet zonder definitie worden gepresenteerd als het aantal Nederlandse watertorens.

samen bouwen aan een betrouwbaar overzicht

Historische foto's, oorspronkelijke bouwtekeningen en andere documentatie kunnen helpen om de objectdossiers te verbeteren. Bij iedere aanvulling worden herkomst, rechten en historische betrouwbaarheid beoordeeld. Zo groeit het register zonder dat vermoedens als feiten worden gepubliceerd.

verdwenen watertorens onderzoek en bronnen

hoe de gegevens zijn bepaald

Elk gegeven in het register en op de kaart linkt naar zijn bron. Bouwjaar, naam en ligging komen uit de RCE-dataset Watertorens; de link bij het bouwjaar gaat naar de torenpagina op watertorens.eu die de RCE in die dataset als bron koppelt. Een toren is rijksmonument als het monumentnummer in het Rijksmonumentenregister op de plek van deze toren ligt; de link gaat naar de registerpagina. Gemeentelijk monument volgt uit Wikidata (erfgoedstatus), met een link naar het item. De status (nog in bedrijf, herbestemd, gesloopt) komt van watertorens.eu of Wikidata, en bij een aantal rijksmonumenten uit het Rijksmonumentenregister. Waar de bronnen niets melden, staat geen label. Bij elk rijksmonument staat in het dossier de redengevende omschrijving van de RCE, letterlijk overgenomen.

Bouwperiodes: vóór 1850, 1850–1875, 1875–1900, 1900–1925, 1925–1950 en na 1950; een toren uit 1875 valt in 1875–1900. Een bouwjaar als ‘na 1918’ telt als onbekend.

Bronnen: RCE Watertorens (CC-BY 4.0); Rijksmonumentenregister (RCE); Wikidata (CC0); watertorens.eu; provincie afgeleid met OpenStreetMap (ODbL); kaartondergrond Eurostat GISCO en Natural Earth.