Hardinxveld-Giessendam

Inleiding

Vrij in het veld staande betonnen WATERTOREN, gebouwd in 1923. De uitvoerder van de bouwwerkzaamheden was de uit Den Haag afkomstige N.V. Algemeene Beton Compagnie. De 42,9 meter hoge toren is gebouwd in een typische interbellum bouwstijl die invloeden vertoont van de architectuur van het Nieuwe Bouwen, maar vanwege de zware kap ook verwant is aan de Amsterdamse School. De toren heeft een betonnen, vierkant vlakbodemreservoir met een inhoud van 215 M3 en is nog in functie.

Omschrijving

De vanuit een vierkante plattegrond, in beton opgetrokken toren, heeft een rechte schacht, een uitkragend reservoirgedeelte en een eveneens uitkragend, met mastiek gedekt, gebroken tentdak van beton. De toren heeft vier vergelijkbare, dragende betonnen muren, die worden verlevendigd door smalle spaarvelden. De brede entree aan westzijde staat onder een latei. Het venster op de begane grond in de overige gevels is voorzien van een betonnen raam. Alle zijden in het reservoirgedeelte bevatten een klein venster. Vlak onder de uitkragende dakrand is later een op lange, betonnen klossen rustende omloop met ijzeren balustrade aangebracht. De omloop is bereikbaar via een luik. De kap wordt bekroond door een kleine spits. Het inwendige is evenals het exterieur in vrijwel oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De begane grond bevat een enkele, ongedeelde ruimte, van waaruit de op een negendelig vakwerk van betonnen liggers rustende onderkant van een eveneens betonnen vloer zichtbaar is. Deze vloer is te bereiken door middel van een houten trap. Een vergelijkbare trap voert naar de twee niveaus hierboven. De betonnen vloer van de tweede 'verdieping' rust ook op een vakwerkraster van betonnen liggers, die echter een andere vlakverdeling heeft. De derde vloer, die van de lage ruimte onder het reservoir, rust op twee liggers. Het zich hierboven bevindende reservoir rust op vier, in het verlengde van de schachtmuren staande kolommen, die door middel van liggers met elkaar zijn verbonden. Het vierkante reservoir is te bereiken via een betonnen trap. Er is een loopruimte tussen het reservoir en de buitenmuur, van waaruit door middel van een steile trap de gesloten bovenkant van het reservoir en de omloop aan de buitenzijde bereikbaar zijn. De ruimtes in de kap zijn bereikbaar door middel van een ladder.

Waardering

De watertoren is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde vanwege de bijzondere betekenis van de watertoren in de geschiedenis van de drinkwatervoorziening in Nederland in het algemeen en van die in de regio in het bijzonder. De watertoren is tevens van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde wegens de voor de bouwtijd karakteristieke en aan het gebruik gerelateerde vormgeving en vanwege de bouwtechnische kwaliteiten. Voorts heeft de toren situationele waarde vanwege de bijzondere betekenis als herkennings- en oriëntatiepunt. De toren is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en vanwege de gaafheid van in- en exterieur. De toren heeft zeldzaamheidswaarde vanwege het bijzondere, in ons land zeldzame kubusvormige reservoir.

Letterlijk overgenomen uit het Rijksmonumentenregister, monument 512954 (omschrijving geregistreerd in 1999). De tekst is van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en is niet door ons bewerkt.