watertorentekoop.nl · geschiedenis
waarom bouwde Nederland watertorens?
Water als voorwaarde voor groei. De Nederlandse watertoren is verbonden met de ontwikkeling van steden, spoorwegen en industrie.
Of zoek een toren op in het register.
Al die activiteiten vroegen om water dat op de juiste plaats, in voldoende hoeveelheden en onder een bruikbare druk beschikbaar was. Een hooggelegen reservoir kon opslag en drukvoorziening combineren.
01
drinkwater voor de stad
Centrale waterleidingnetten maakten het mogelijk om huishoudens en bedrijven op een gezamenlijke watervoorziening aan te sluiten. De watertoren hielp de druk op het net te handhaven en veranderingen in het verbruik op te vangen. Zijn hoogte werd mede bepaald door de vereiste druk, de terreinhoogte en de inrichting van het distributiesysteem.
Water voor stoomlocomotieven. Stoomlocomotieven verbruikten water om stoom te produceren. Bij stations en emplacementen werden reservoirs en vulinstallaties aangelegd. De spoorwegwatertoren had daardoor een eigen technische functie en maakte deel uit van de logistiek van het spoorbedrijf.
02
water voor fabrieken
Fabrieken gebruikten water voor verschillende productieprocessen. Sommige ondernemingen beschikten over eigen waterwinningen, pompen en distributieleidingen. De industriële watertoren was in zulke gevallen onderdeel van een groter bedrijfscomplex. Bij de historische beoordeling telt daarom ook de samenhang met de overige gebouwen en installaties.
03
water voor fonteinen en parken
Hooggelegen reservoirs werden ook gebruikt bij buitenplaatsen en tuinen. Het voorbeeld van Paleis Soestdijk uit 1680 laat zien dat de technische gedachte al vóór de moderne openbare drinkwatervoorziening werd toegepast.
04
waarom de bouw afnam
De ontwikkeling van pompen, regeltechniek en andere opslagvormen maakte een toren in veel systemen overbodig. Daarmee verdween geleidelijk de oorspronkelijke bouwopgave. De overgebleven gebouwen vormen nu een herkenbare verzameling technisch en architectonisch erfgoed.
Bronnen: RCE, Een toekomst voor watertorens (2013); Nederlandse Watertoren Stichting, watertorens.nl.