watertorentekoop.nl · geschiedenis
De Woningwet van 1901 en de gezonde stad
Aan het einde van de negentiende eeuw groeide in Nederland de aandacht voor de kwaliteit van woningen en de leefomgeving. Overbevolking, slechte sanitaire voorzieningen en onveilige drinkwaterbronnen maakten duidelijk dat de groeiende stad om nieuwe maatregelen vroeg.
De Woningwet van 1901 trad in 1902 in werking.
Of zoek een toren op in het register.
Gemeenten kregen instrumenten om slechte huisvesting aan te pakken en moesten bouwverordeningen vaststellen. Tegelijkertijd ontwikkelden zich drinkwaterleidingen, riolering en andere sanitaire voorzieningen. Die ontwikkelingen kwamen voort uit een groeiende maatschappelijke aandacht voor volksgezondheid.
De Woningwet was geen algemene opdracht tot de bouw van watertorens. De aanleg van waterleidingnetten en de oprichting van waterleidingbedrijven hadden hun eigen bestuurlijke, technische en financiële geschiedenis. Het verband ligt in de bredere verbetering van de leefomstandigheden, niet in een rechtstreekse wettelijke verplichting om watertorens te bouwen.
bouwverordening, aansluitplicht en toezicht
De Woningwet van 1901 trad op 1 augustus 1902 in werking. Elke gemeente moest een bouwverordening opstellen met voorschriften over drinkwater in woningen. Daarmee kon een gemeente een aansluitplicht opleggen, meestal voor alle woningen binnen 50 meter van een hoofdleiding. Wie liever bij zijn put bleef, moest dan toch aansluiten.
In hetzelfde jaar kwam de Gezondheidswet, met een staatstoezicht op de volksgezondheid. De farmaceutische inspecteurs van dat toezicht controleerden ook drinkwater en drongen buiten de steden aan op waterleidingen. In 1913 volgde het Rijksbureau, later Rijksinstituut, voor Drinkwatervoorziening, dat vooral tussen de twee wereldoorlogen de streekwaterleidingen op het platteland hielp opzetten. In 1949 had 75 procent van de bevolking leidingwater. De Waterleidingwet van 1957 regelde daarna de organisatie en het toezicht; sinds 1 juli 2011 geldt de Drinkwaterwet.
Bronnen: Wikipedia NL (Woningwet, Waterleidingwet; CC BY-SA 4.0); Rijksinstituut voor Drinkwatervoorziening, Twee emmertjes water halen (1980); Rijksoverheid, drinkwater.